Niemiecka fundacja konsumencka Stiftung Warentest opiekła na początku 2026 roku około 3700 kromek w 30 tosterach. Główny problem nie dotyczył mocy, liczby watów ani marki. Wiele tosterów opiekało nierówno, zostawiając na kromkach pasy, jasne plamy, a czasem nawet przypalone miejsca. Polskie rankingi tosterów porównują głównie waty i marki. Poniżej piszemy, co z testu wynika przy zakupie, jak opiekać chleb, żeby powstawało w nim mniej akrylamidu, i jak nie doprowadzić do pożaru.

Co pokazał test 30 tosterów

Stiftung Warentest opublikował test tosterów w lutowym numerze z 2026 roku. Sprawdził 18 tosterów kompaktowych i 12 z długimi otworami, w tym 7 na cztery kromki. Ceny wynosiły od 23 do 160 euro. Według fundacji ponad dwie trzecie modeli wypadło przekonująco, a jeden z najtańszych znalazł się wśród najlepszych.

Najwięcej ważyło samo opiekanie – 45% oceny. Obsługa dała 35%, bezpieczeństwo i konstrukcja 10%, zużycie prądu też 10%. Tempo bardzo się różniło. Najszybszy toster opiekał kromkę w 80 sekund, najwolniejszy w ponad dwie i pół minuty.

Najsłabszym punktem okazała się równomierność. „Wiele urządzeń nie opieka szczególnie równomiernie” – mówi Roman Schukies, ekspert fundacji od sprzętu domowego. Przycisk stop, który przerywa opiekanie wcześniej, miały za to wszystkie testowane modele. Które wypadły najlepiej? Tego nie podajemy, bo wyniki poszczególnych modeli są płatne.

Toster kompaktowy czy z długimi otworami

Toster kompaktowy ma dwa krótkie otwory na dwie kromki. Toster z długimi otworami ma jeden lub dwa wydłużone otwory, do których wchodzą szersze kromki albo cztery zwykłe. Dorit Munzke, kierowniczka testu, radzi tak:

• Mała kuchnia, jedna–dwie osoby: wystarczy toster kompaktowy, w Niemczech od około 25 euro.
• Szerszy chleb, na przykład na zakwasie: toster z długimi otworami.
• Rodzina: toster z długimi otworami na cztery kromki.

Grubość kromki to osobna sprawa, bo Stiftung Warentest opiekał tylko chleb tostowy i kanapkowy, a grubych kromek w ogóle nie oceniał. Russell Hobbs w instrukcji modelu Heaton zabrania opiekania pieczywa zbyt grubego, porwanego albo zdeformowanego. Ile to „zbyt grube”? Nie wiadomo. Szerokości otworów w milimetrach nie znaleźliśmy w żadnej z kart produktów, które przejrzeliśmy, więc jeśli kroisz chleb grubo, sprawdź toster na żywo w sklepie albo poszukaj w recenzjach zdjęć z kromką.

Moc, stopnie opiekania i prąd

Polskie poradniki zakupowe nie zgadzają się co do mocy. Jeden radzi co najmniej 1300 W, inny uważa, że wystarczy 600–700 W, i żaden nie podaje źródła. Tymczasem popularne modele mieszczą się zwykle w 760–980 W – Philips HD2581 ma 760–900 W, Bosch TAT6A5 800 W, a Russell Hobbs Heaton 825–980 W.

Ważniejsze jest, jak działa pokrętło. Według Stiftung Warentest wyższy stopień opiekania wydłuża czas, a temperatura zostaje ta sama. Grzałki grzeją tak samo. Fundacja radzi więc raz znaleźć ustawienie, przy którym grzanka wychodzi złota, i się go trzymać.

Toster zużywa niewiele prądu, bo pracuje krótko. Podobnie jak przy szybkowarze, warto patrzeć na pomiary, a nie na deklaracje. Toster o mocy 900 W włączony na 2 minuty zużyje około 0,03 kWh – to nasze własne przeliczenie z mocy i czasu, nie pomiar. Stiftung Warentest pisze, że zużycie prądu w teście było podobne. Tostery z długimi otworami na dwie kromki zużywały zwykle trochę więcej niż kompaktowe. Fundacja dodaje też praktyczną radę. Pojedyncze bułki odpiekasz w tosterze taniej niż w piekarniku.

Akrylamid: jak opiekać grzanki

Akrylamid to związek, który powstaje, gdy produkty bogate w skrobię, takie jak chleb czy ziemniaki, brązowieją w wysokiej temperaturze. Czy szkodzi? Brytyjska agencja żywności FSA pisze, że w badaniach na zwierzętach akrylamid z diety wywołuje raka, a naukowcy uznają, że może mieć taki potencjał także u ludzi. Cancer Research UK zaznaczała w 2017 roku, że silnych dowodów na to u ludzi nie ma. Urzędy zalecają więc ograniczanie go na wszelki wypadek.

W tosterze akrylamid rośnie razem z kolorem. W badaniu opublikowanym w 2008 roku nieopiekany chleb pszenny miał poniżej 5 µg akrylamidu na kilogram, a opiekany od 11 do 161 µg/kg. Chleb żytni miał odpowiednio 7–23 i 27–205 µg/kg.

Kolor robi tu największą różnicę. W pracy z 2005 roku grzanki „ciemne” miały od 43,7 do 610,7 µg/kg akrylamidu, a „jasne” od 8,27 do 217,5 µg/kg. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) podaje, że opiekanie chleba przez 5 minut zamiast 3 może podnieść akrylamid z 31 do 118 µg/kg.

Ile to znaczy w całej diecie? Niewiele. Według EFSA jedzenie mocno opiekanego chleba podnosi średnie spożycie akrylamidu o 2,4%. Pieczywo i tak jest jednak ważnym źródłem – polskie Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej szacuje, że może dostarczać dorosłym nawet do 50% akrylamidu z diety, bo choć zawiera go mało, jemy je codziennie. Kolejnym dużym źródłem są frytki i chipsy, o czym piszemy przy frytkownicy beztłuszczowej.

Unijne rozporządzenie 2017/2158 ustala poziomy odniesienia dla producentów: 50 µg/kg dla świeżego pieczywa pszennego i 100 µg/kg dla innego świeżego pieczywa. Dotyczą piekarni i producentów. Grzanek zrobionych w domu nikt nimi nie mierzy.

Zalecenie dla domu brzmi wszędzie tak samo. Sanepid w kampanii #EUChooseSafeFood pisze „Chleb opiekaj na kolor złoty, nie brązowy”, brytyjska FSA, która w 2017 roku uruchomiła kampanię Go for Gold, radzi opiekać do złotożółtego koloru albo jaśniej, a Bosch w instrukcji każe kończyć na złocistobrązowym i usuwać przypalone brzegi. Czy to wystarcza? Stiftung Warentest w teście chleba tostowego opiekał kromki na złoto i nawet według surowszego poziomu odniesienia, ustalonego dla pieczywa nieopiekanego, akrylamid wyszedł niegroźny. Przypalonej grzanki lepiej nie jeść. Zeskrobanie pomaga tylko częściowo.

Toster a pożar: zasady z instrukcji

Wiarygodnych polskich danych o pożarach od tosterów nie znaleźliśmy. Liczby, które krążą w sieci dla Wielkiej Brytanii i USA, nie mają źródła, do którego dało się dotrzeć. Instrukcje producentów są za to zgodne. Poniższe zasady pochodzą z instrukcji Boscha, Russell Hobbs i Kenwooda oraz z porad brytyjskiej organizacji Electrical Safety First.

• Nie zostawiaj włączonego tostera bez nadzoru. Bosch pisze wprost, że pieczywo może się zapalić.
• Nie stawiaj go pod zasłonami ani firankami (Bosch). Kenwood odradza też ustawianie tostera bezpośrednio pod szafkami wiszącymi.
• Regularnie czyść tackę na okruchy. Kenwood ostrzega, że okruchy mogą dymić albo się palić. Russell Hobbs zabrania używania tostera bez założonej tacki.
• Nie wkładaj do środka noża, widelca ani palców. Grozi porażeniem prądem i oparzeniem. Gdy kromka utknie, wyjmij wtyczkę z gniazdka, a kromkę wyciągnij drewnianymi szczypcami (Electrical Safety First).
• Nie opiekaj chleba z masłem ani bułek z nadzieniem. Bosch ostrzega przed jedzeniem, które może kapać, Kenwood podaje przykład pizzy. Według Russell Hobbs cukier, dżem i nasiona mogą się topić i wpadać do środka, a to grozi przegrzaniem albo pożarem.

Bosch podaje w instrukcji, że gdy kromka się zakleszczy, toster wyłączy się automatycznie. Według Electrical Safety First ma to większość nowych tosterów. Zdarzają się też wady fabryczne. W sierpniu 2023 roku brytyjski urząd bezpieczeństwa produktów ogłosił wycofanie tosterów Bosch Styline TAT8611GB i TAT8613GB z partii FD0201–FD0306, sprzedawanych od stycznia 2022 do maja 2023. Ich elektronika mogła się przegrzać i wywołać pożar. To wersje na rynek brytyjski. Nie znaleźliśmy informacji, czy wada dotyczyła też egzemplarzy sprzedawanych w Polsce. Jeśli masz toster z tej serii, sprawdź numer partii na stronie producenta. Co robić, gdy w kuchni zapali się olej, opisaliśmy w tekście o pożarze oleju na patelni.

Jak wybrać toster

• Typ: kompaktowy do zwykłego chleba tostowego, z długimi otworami do szerszego chleba albo na cztery kromki.
• Przycisk stop przerywa opiekanie, zanim grzanka ściemnieje. W teście Stiftung Warentest miały go wszystkie modele.
• Rozmrażanie, odgrzewanie i nakładka na bułki przydadzą się, jeśli mrozisz chleb albo odpiekasz bułki. Jak przechowywać pieczywo i inne produkty w chłodzie, piszemy w tekście o przechowywaniu żywności w lodówce.
• Chłodna obudowa i automatyczne wyłączanie – Philips wymienia oba w karcie modelu HD2581.
• Wysuwana tacka na okruchy – bez niej trudno o czystość, a ta wpływa na bezpieczeństwo.
• Moc nie jest miarą jakości. Zwykle mieści się w 760–980 W.

Ceny, stan na październik 2026: dziesięć najpopularniejszych tosterów w rankingu Ceneo kosztowało od około 34 do 519 zł. Philips HD2582/90 – 112 zł, Tefal TT6408 – 199 zł, Smeg TSF01 – 519 zł. Cena nie przesądza o jakości. Według Stiftung Warentest jeden z najtańszych modeli był wśród najlepszych. Jak producenci małego AGD liczą waty i co z nich wynika, opisaliśmy przy wyborze blendera.

Najczęstsze pytania