WMF pisze w instrukcji swojego szybkowaru, że skraca on gotowanie „nawet o 70%”. Niemiecka fundacja konsumencka Stiftung Warentest sprawdziła to na 750 gramach ziemniaków. W szybkowarze były gotowe po 20 minutach, w zwykłym garnku z pokrywką po 29. Prądu zeszło o około 30% mniej. To wciąż wyraźna oszczędność, tylko mniejsza niż na pudełku. Poniżej zebraliśmy, co szybkowar robi naprawdę, ile wolno do niego wlać, kiedy wymienić uszczelkę i co pokazują amerykańskie dane o wypadkach.

Jak działa szybkowar

Szybkowar to garnek z pokrywą, która zamyka się szczelnie na uszczelce. Para nie ucieka, więc w środku rośnie ciśnienie. Pod wyższym ciśnieniem woda wrze w temperaturze wyższej niż 100 °C, a jedzenie w gorętszej wodzie gotuje się szybciej. Na tym polega cały mechanizm.

Producenci podają ciśnienie w kilopaskalach (kPa) jako nadciśnienie, czyli nadwyżkę ponad zwykłe ciśnienie powietrza, które samo wynosi około 100 kPa. Przy nadciśnieniu 95 kPa w garnku panuje więc prawie dwa razy większe ciśnienie niż w kuchni.

Pierwszy poziom producenci przeznaczają na delikatne potrawy, jak ryby i warzywa, drugi na mięso i dania jednogarnkowe. Jednej „temperatury szybkowaru” nie ma. Drugi poziom Fisslera grzeje o 3 stopnie słabiej niż drugi poziom WMF, więc czasy z tabeli jednego producenta nie muszą pasować do garnka drugiego.

Elektryczne multicookery, takie jak Instant Pot, też gotują pod ciśnieniem, ale niższym. Górny zakres w instrukcji Instant Pota (65–85 kPa) nie sięga drugiego poziomu WMF. W sklepach oba typy często stoją na jednej półce i w jednym rankingu, więc sprawdź, czy kupujesz garnek na płytę, czy urządzenie na prąd.

Ile naprawdę oszczędza czasu i energii

Liczby „do 70% krócej” i „do 50% mniej energii” pochodzą od producentów. WMF pisze o 70% w instrukcji, ale nie podaje, jak to zmierzył. Niezależne pomiary, do których dotarliśmy, dają mniej.

Stiftung Warentest w teście z grudnia 2019 roku sprawdził 10 szybkowarów o pojemności około 6 litrów. Na płycie indukcyjnej ugotował w nich 750 g ziemniaków w mundurkach, a dla porównania także w zwykłym garnku z pokrywką i w parowarze. Wyniki zestawiliśmy na wykresie. Szybkowar zużył 193 Wh, czyli o około 30% mniej energii niż garnek, a gotował o 9 minut krócej.

Podobny wynik dało polskie badanie opublikowane w 2019 roku w serii IOP Conference Series. Autorka gotowała ziemniaki w szybkowarze Fissler Vitavit i w zwykłym garnku. Szybkowar zużył 33,3% mniej prądu i 17,4% mniej gazu. Sama zaznacza, że porównywany garnek miał tylko 1,75 l, a szybkowar 6 l, co wpływa na wynik.

Część czasu zjada nagrzewanie. W teście Stiftung Warentest 3 litry wody w szybkowarze dochodziły do ciśnienia na płycie indukcyjnej w 13–14 minut, a na ceramicznej z rozżarzoną spiralą w 20–34 minuty. Przy krótkich potrawach to nagrzewanie zabiera dużą część zysku. Oba pomiary dotyczyły ziemniaków. Niezależnych pomiarów dla wywaru albo fasoli, które gotuje się godzinami, nie znaleźliśmy.

Ile można wlać: 2/3, 1/2 i 1/3

Pojemność na metce szybkowaru to pojemność całego garnka, a żaden z pięciu producentów, których instrukcje przeczytaliśmy, nie pozwala go tak napełnić. Granica leży przy 2/3. Potrawy, które się pienią albo pęcznieją, kończą się jeszcze niżej, w połowie.

Fissler jako jedyny z tej piątki każe przy fasoli i innych strączkach zostać przy jednej trzeciej. Powodem jest według producenta cienka skórka, która łatwo unosi się z pianą i może zatkać zawory. Z 6-litrowego szybkowaru zostają więc 4 litry na zwykłe gotowanie, 3 litry na ryż czy kompot i 2 litry na fasolę.

Przy zakupie przelicz więc pojemność w dół. Jak dobierać litraż do liczby osób w zwykłym garnku, opisaliśmy w poradniku o garnku do zupy. W szybkowarze odejmij od tego jeszcze jedną trzecią.

Czy szybkowar jest bezpieczny

Szybkowary sprzedawane w Unii muszą spełniać przepisy o urządzeniach ciśnieniowych. Szczegóły opisuje norma EN 12778. Określa ona wymagania bezpieczeństwa, badania, oznakowanie i treść instrukcji obsługi. Jak wygląda produkt, który ich nie spełnia, pokazuje decyzja Prezesa UOKiK z lutego 2014 roku. Aluminiowy szybkowar Kitchen King KK-2635G o pojemności 10 l nie miał oznakowania CE, numeru seryjnego, roku produkcji, ciśnienia roboczego, maksymalnego ciśnienia ani pojemności. W instrukcji brakowało ostrzeżeń, wykazu części zamiennych i adresów serwisów. Sprzedano 18 sztuk, potem wycofano go z obrotu.

Stąd prosta lista kontrolna. Na garnku albo tabliczce szukaj znaku CE, ciśnienia roboczego i pojemności, a w instrukcji ostrzeżeń, wykazu części zamiennych i adresu serwisu.

Dwa przykłady pokazują, gdzie bywa słaby punkt. Amerykański urząd bezpieczeństwa produktów CPSC ogłosił w listopadzie 2020 roku wycofanie elektrycznego multicookera Crock-Pot Express Crock 6 l. Urządzenie mogło wytworzyć ciśnienie przy niedomkniętej pokrywie, a pokrywa potrafiła wtedy nagle odskoczyć. Producent dostał 119 zgłoszeń odskoczenia pokrywy, które skończyły się 99 oparzeniami. W teście Stiftung Warentest jeden z dziesięciu garnków, GSW System Classic, dawał się otworzyć, choć w środku wciąż było ciśnienie. Dziewięć pozostałych przeszło ten test.

Z instrukcji WMF, Fisslera, Lagostiny i Tefala wynikają zasady wspólne dla wszystkich:

• Otwieraj dopiero po zejściu ciśnienia. W szybkowarze WMF blokada puszcza pokrywę dopiero wtedy, gdy schowa się nawet żółty pierścień wskaźnika ciśnienia. WMF dodaje, żeby przed otwarciem krótko potrząsnąć garnkiem, bo w potrawie mogą zostać kieszenie pary.
• Nie zostawiaj garnka bez nadzoru (Fissler). Reguluj grzanie tak, żeby wskaźnik ciśnienia nie wszedł w czerwone pole.
• Przy strączkach i wywarach nie zwalniaj ciśnienia szybko. WMF opisuje trzy sposoby: odczekać, aż ciśnienie spadnie samo, upuścić parę zaworem albo polać pokrywę zimną wodą. Przy strączkach, wywarach i kaszach odradza dwa ostatnie. Fissler wyjaśnia, że przy szybkim upuszczaniu zawartość może wydostać się z garnka albo popękają skórki, na przykład ziemniaków w mundurkach.
• Nie smaż w oleju pod ciśnieniem (WMF, Lagostina). Co robić, gdy olej się zapali, opisaliśmy w tekście o pożarze oleju na patelni.
• Lagostina zakazuje też mleka i grubej soli. Sól drobną radzi dodać po gotowaniu.

Uszczelka, zawory i zmywarka

Uszczelka to gumowy pierścień w pokrywie, dzięki któremu para nie ucieka spod jej brzegu, a ponieważ guma z czasem się zużywa, wszyscy producenci każą ją wymieniać. Tylko kiedy? Tu zgody nie ma.

Wymień uszczelkę wcześniej, jeśli widzisz, że stwardniała, popękała, odbarwiła się albo zdeformowała – takie objawy wymienia Fissler. Fissler każe przy tym stosować oryginalne części. Tefal i Lagostina zalecają też oddać szybkowar do przeglądu w autoryzowanym serwisie po 10 latach używania. Fissler ostrzega, żeby nie oliwić zaworów, a Lagostina każe przed każdym użyciem sprawdzić, czy zawory i otwór na parę nie są zatkane.

Producenci nie zgadzają się nawet co do zmywarki. Lagostina zabrania wkładać do niej korpus i pokrywę, WMF na to pozwala. Ogólne zasady mycia naczyń w zmywarce zebraliśmy w tekście o tym, czego nie myć w zmywarce.

Fasola, wolnowar i słoiki

Surowa czerwona fasola zawiera fitohemaglutyninę – lektynę, czyli białko roślinne, które wywołuje silne nudności, wymioty i biegunkę. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) pisze w swoim podręczniku o zatruciach pokarmowych, że objawy może dać już 4–5 surowych ziaren. Gotowanie rozwiązuje problem. Według przytaczanych tam badań 10 minut wrzenia w 100 °C niszczy toksynę, a sama FDA dla pewności zaleca więcej – moczyć fasolę co najmniej 5 godzin, wylać wodę i gotować co najmniej 30 minut.

Problemem są wolnowary. FDA podaje, że potrawy w wolnowarach często dochodzą tylko do 75 °C albo mniej, a to za mało. Szybkowar pracuje w 110–119 °C, więc ta konkretna wada go nie dotyczy. Badań fasoli gotowanej właśnie w szybkowarze sami nie czytaliśmy. Pilnuj więc i tak zaleceń FDA oraz limitu 1/3 z instrukcji Fisslera.

Ostatnia sprawa to słoiki. Amerykański ośrodek NCHFP przy Uniwersytecie Georgii, który publikuje zalecenia rządu USA dotyczące domowych przetworów, nie popiera stosowania swoich procedur w elektrycznych multicookerach, nawet tych z przyciskiem „canning”. Jego zalecenia dotyczą dużych garnków ciśnieniowych do przetworów, w których mieszczą się co najmniej cztery słoiki o pojemności niecałego litra. NCHFP podkreśla, że liczy się temperatura w słoikach, a nie samo ciśnienie. Nie traktuj więc szybkowaru jako zamiennika takiego sprzętu bez wyraźnej instrukcji producenta.

Jak wybrać szybkowar

• Pojemność. W rankingu Ceneo przeważają modele 4 i 6 l. Pamiętaj o 2/3: z 6 l realnie zostają 4 l.
• Wskaźnik ciśnienia z poziomami. W teście Stiftung Warentest wszystkie sześć dobrze ocenionych modeli pokazywało ciśnienie pierścieniami. Przy pozostałych trzeba zgadywać, jakie ciśnienie panuje w garnku.
• Płyta. Na indukcji sprawdź oznaczenie na dnie. WMF zaznacza, że garnek musi pasować wielkością do pola grzejnego. Jak sprawdzić dno pod indukcję, opisaliśmy w przewodniku po kompatybilności z kuchenką.
• Materiał. Szybkowary bywają ze stali nierdzewnej i z aluminium – aluminiowy był na przykład model z decyzji UOKiK. O tym, co mówią badania o garnkach aluminiowych i o niklu ze stali nierdzewnej, piszemy osobno.
• Części zamienne. Sprawdź, czy uszczelkę do danego modelu da się kupić. Zgodnie z decyzją UOKiK instrukcja powinna wymieniać części zamienne i adresy serwisów.

Ceny sprawdziliśmy w październiku 2026 roku. Dziesięć najpopularniejszych modeli w rankingu szybkowarów Ceneo kosztowało od około 195 do około 710 zł, w tym Gerlach Solid 6 l 279 zł, a Tefal Secure 5 Neo w zestawie 4 i 6 l 339 zł. Za Fisslera Vitavit Premium 6 l jeden ze sklepów chciał 1251,90 zł. Uwaga na ranking. Są w nim też elektryczne multicookery.

Szybkowar nie zastąpi całego kompletu garnków. Jeśli urządzasz małą kuchnię, zajrzyj do tekstu o zestawie garnków do małej kuchni.

Najczęstsze pytania